فهرست مورخان عرب وعجم

 

باسمه سبحانه

ذکر مورخان عرب و کتب تواریخ ایشان علی طریق الاجمال

اول کسی که در ملّت محمدی ـ صلی الله علیه و‌آله و سلم ـ غزوات نبی را تصنیف نمود و به علم تاریخ پرداخت محمد بن اسحاق بن یسار است.

دیگر از اکابر مورخین وهب بن منبه است.

دیگر منبه. [کذا]

دیگر واقدی است که از علمای زمان هارون الرشیدست که اعظم عظمای خلفای عباسی است، و اخبار و آثار و غزوات حضرت رسالت پناه و آل و اصحاب را نوشته، و ابویوسف قاضی و ابومحمد شیبانی که اعلم علمای آن عصر بوده اند، شاگرد وی اند.

دیگر اصمعی.

دیگر محمد بن جریر الطبری و آن کتاب مستطاب مشهور به تاریخ طبریست...[1] که آن را ابوعلی بن محمد بلعمی که وزیر آل سامان بوده، نوشته.

دیگر ابوعبدالله مسلم بن قتیبه صاحب جامع المعارف است.

دیگر اعظم مورخان عرب ابن خلکانست.

دیگر شمس الدین ابوالعباس احمد بن ...  معاصر ملک منصور بن ملک معزالدین پادشاه مصر بوده و تاریخ وفیات الاعیان از جمله مصنفات اوست و این به تاریخ ابن خلکان اشتهار دارد، و این بهترین کسی است که متقدمین در فن تاریخ تألیف کرده اند. ابن خلکان در شهور سنه ثمان و ستمائه تولد نموده اند و در موصل تحصیل علوم کرده،  به مصر رفت و ... .... .. ساکن گشت

دیگر تاریخ مرآت الجنان و عبرة الیقظان فی معرفة حوادث الزمانست که از مصنفات عفیف الدین ابومحمد عبدالله بن اسعد بن علی الیافعی الیمنی که میان مردمان به تاریخ یافعی مشهور است. کنیت وی ابواحمد بوده ... صحیح المصابیح چنین تصریح یافته، اما در نفحات ابوالسعادات نوشته که، یافعی از اصناف علوم ظاهری و باطنی بهره تمام داشته و همواره همت عالی بر تصانیف و تالیف می گماشته و غیر از تاریخ مذکور دو تألیف دیگر دارد. یکی کتاب روضة الریاحین فی حکایات الصالحین، و دیگر کتاب درّ النظیم فی فضائل قرآن العظیم و مبنای تاریخ را یافعی بر سنین هجری نهاده، و از سال اول هجرت تا سنه خمسین و سبعمائه، سال به سال کلیات وقایع حجاز و یمن و مصر و شام و عراقین را در سلک تحریر کشیده.

دیگر تاریخ نصیحه الملوک حجة الاسلام محمد بن محمد الغزالیست.

دیگر تاریخ محمد بن علی اعثم الکوفی صاحب الفتوح و آن را محمد بن احمد مستوفی قزوینی مترجَم ساخته.

دیگر حلیة الاولیاء حافظ نعیم اصفهانی.

دیگر تاریخ مروج الذهب تألیف محمد بن عبدالله المسعودی و آن کتاب از نفایس کتب تاریخ است.

دیگر صاحب المنتظم ابوالفرج عبدالرحمن مشهور بابن جوزی، تاریخ مبسوط نوشته که بهتر از آن تاریخ نمی باشد.

دیگر تاریخ یمینی شاعر که در زمان سلطان محمود غزنوی در ذکر آل سبکتکین نوشته، و این کتاب را ابواشراف [کذا] ناصری طوسی سعد المنشی ترجمه کرده.

دیگر تاریخ مقدسی تاریخ ثعالبی[2] و در بعضی از تواریخ نوشته که تاریخ عرایس از ثعالبی است.

و دیگر تاریخ عمادالدین ابن کثیر الشامی.

دیگر تاریخ ابوحنیفه دینوری.

دیگر تاریخ ابوالنصر العتبی صاحب الیمینی.

دیگر تاریخ آل عباس ترجمه عیسی ابی شرف جربادقانی.

دیگر کشف الغمه تألیف علی بن عیسی الاردبیلی [کذا. درست آن: الاربلی].

دیگر محاسن دارالسلطنه اصفهان تألیف ابی عبدالله بن جعفر بن جهان المعروف بابی الشیخ که در شهور سنه ست ... بع عشر و ثلاثمائه رقم شده.

دیگر تاریخ قم است که حسن بن محمد بن حسن سائب قمی نوشته در شهور سنه خمس و ثلاثین و ترجمه آن را حسن بن علی بن حسن عبدالملک قمی در شهور خمس و ستین و ثمانمائه کرده.

 

ذکر مورخان عجم و کتب تواریخ ایشان علی طریق الاجمال

اول تاریخ ملک الکلام ابوالقاسم حسن بن محمد بن علی الفردوسی است.

دیگر تاریخ محمد بن سلیمان المسمی به تاریخ خسروی.

دیگر تاریخ ابوالفضل البیهقی جامع تاریخ آل محمود سبکتکین در سی مجلد.

دیگر تاریخ عباس بن مصعب.

دیگر تاریخ ابوریحان حکیم و منجم سلطان محمود غزنوی که وقایع سلاطین هند را تمام نوشته.

دیگر تاریخ احمد بن سیار.

دیگر تاریخ ابواسحاق محمد بن یونس البزار [در اصل: البراز] و محمد بن عقیل الفقیه البلخی و ابوالقاسم علی بن محمود الکعبی.

دیگر تاریخ هرات و بلخ و نیشابور است که ایشان تألیف نموده اند.

دیگر تاریخ صدرالدین محمد بن حسن البسطامی صاحب تاج المآثر.

دیگر تاریخ هند که صاحب تاریخ معاصر امیر خسرو بوده.

دیگر تاریخ مقامات ناصری.

دیگر تاریخ کبیر الدین عراقی.

دیگر تاریخ ابوالقاسم عبدالله محمد المورخ المحاسب الکاشانی مؤلف زبدة التاریخ.

دیگر تاریخ خواجه ابوالفضل ابوعبدالله بن ابی نصر احمد بن علی المتکال صاحب کتاب مخزن البلاغه و فضائل الملوک.

دیگر تاریخ خواجه علاءالدین عطاملک بن بهاءالدین محمد الجوینی برادر شهید سعید خواجه شمس الدین صاحب دیوان مشهور به تاریخ جهانگشای.

دیگر جامع الحکایات نورالدین محمد عوفی تاریخ فرج بعد الشدة. [کذا]

دیگر جامع التواریخ خواجه رشید وزیر

دیگر تاریخ معجم فی آثار الملوک العجم تصنیف فضل الله.

دیگر سیر الملوک خواجه نظام الملک طوسی.

دیگر تاریخ مجمع الانسان [کذا. شاید: الانساب] تألیف محمد بن علی. [شاید شبانکاره ای]

دیگر تاریخ گزیده و نزهة القلوب حمدالله مستوفی قزوینی.

دیگر تاریخ احمد بن ابی بکر بن نصر مستوفی نوشته از آفرینش عالم تا زمان سلطان محمد، و بناء عمارات و حالات دارالسلطنه قزوین با اسامی اکابر مشایخ نوشته.

دیگر نظام التواریخ قاضی ناصرالدین بیضاوی.

دیگر تاریخ نظام الملک ابرقوهی. [کذا]

دیگر تاریخ فردوس مولانا ناصر خسرو ابرقوهی. [کذا]

تاریخ وصاف تألیف مولانا شرف الدین عبدالله شیرازی.

دیگر تاریخ علی بن الحسین بن علی بن ابراهیم و هو جار الله الهلالی که سلطان شیخ صدرالدین موسی نوشته به اسم شاه شجاع.

دیگر تاریخ ابوسلیمان فخرالدین داود بناکتی موسوم به روضة اولوا الالباب ... بین الانام به تاریخ بناکتی اشتهار دارد.

دیگر تاریخ فتوحات میرانشاهی تألیف مولانا سعدالدین کرمانی.

دیگر تاریخ مسالک الممالک مولانا عبدالرحیم مشهدی.

دیگر تاریخ واسطه تألیف سید جعفر بن محمد بن حسن مشهور به تاریخ جعفری.

دیگر تاریخ سیفی هروی که احوال ملوک کرت نوشته.

دیگر تاریخ سلاطین و ملوک کرت که ربیعی فوشنجی [؟] به نظم آورده.

دیگر تاریخ شواهد النبوه.

دیگر تاریخ ترجمان البلاغه.

دیگر تاریخ صفوة الصفا تألیف توکل بن اسماعیل بن حاجی محمد الاردبیلی المشهور به ابن بزاز که در زمان سلطان الاولیاء شیخ صدرالدین نوشته.

دیگر مجمع النوادر احمد المشهور به نظامی عروضی سمرقندی.

دیگر تاریخ عالم آرای خواجه ملای اصفهانی.

[دیگر] تاریخ سید جمال الدین عرب که از علمای فن تاریخ بوده و به نام میرزا اسکندر بن میرزا عمر شیخ بن امیر تیمور گورکان به عربی نوشته.

دیگر تاریخ حافظ ابرو که مولانا لطف الله هروی نوشته به نام میرزا بایسنغری میرزا شاهرخ و موسومست به زبدة‌ التاریخ بایسنغری.

دیگر مجالس النفائس امیر علیشیر.

دیگر تاریخ سید ظهیر مازندرانی که احوال حکام گیلان و مازندران نوشته.

دیگر ظفرنامه مولانا شرف الدین علی یزدی.

دیگر تیمورنامه مولانا هاتفی جامی در سلک نظم آورده.

دیگر تاریخ مولانا درویش منشی در پادشاهی آل عثمان که موسوم به هشت بهشت ساخته.

دیگر تاریخ مولانا مصلح الدین لاری ایضا در ذکر سلاطین روم.

دیگر تاریخ مطع السعدین و مجمع البحرین مولانا عبدالرزاق سمرقندی.

دیگر تاریخ روضة‌ الصفا محمد بن خواند میر بلخی مشهور به امیر خواند.

دیگر تاریخ جامع البدایع سلطانی در وقایع میرزا سلطان حسین.

دیگر تاریخ منصور نامه.

دیگر تاریخ روضة الاحباب میر جمال الدین محدث.

دیگر تذکره الشعرای دولتشاهی.

دیگر تاریخ سلطان ابراهیم امین هروی در ذکر بعضی از وقایع شاه اسماعیل.

دیگر تاریخ میر محمود ولد خواند میر که به اسم محمد خان شرف الدین علی تکلو نوشته.

دیگر تاریخ جهان نمای قاضی احمد غفاری.

دیگر لب التواریخ امیر یحیی سیفی قزوینی که به اسم بهرام میرزا نوشته.

دیگر تاریخ حسن بیک روملو در چهار مجلد.

 

 


نظرات شما عزیزان:

نام :
آدرس ایمیل:
وب سایت/بلاگ :
متن پیام:
:) :( ;) :D
;)) :X :? :P
:* =(( :O };-
:B /:) =DD :S
-) :-(( :-| :-))
نظر خصوصی

 کد را وارد نمایید:

 

 

 

عکس شما

آپلود عکس دلخواه:








تاریخ: سه شنبه 25 ارديبهشت 1391برچسب:,
ارسال توسط علی قادری
آخرین مطالب

آرشیو مطالب
پيوند هاي روزانه
امکانات جانبی

نام :
وب :
پیام :
2+2=:
(Refresh)

خبرنامه وب سایت:





آمار وب سایت:  

بازدید امروز : 28
بازدید دیروز : 7
بازدید هفته : 87
بازدید ماه : 86
بازدید کل : 254804
تعداد مطالب : 287
تعداد نظرات : 71
تعداد آنلاین : 1